Auðlindagjald
Auðlindagjald
Alþingi samþykkti vorið 2002 að leggja auðlindagjald á útgerðina
með lögum nr. 85/2002. Þegar gjaldið verður að fullu komið til
framkvæmda má ætla að fjárhæð þess verði á þriðja milljarð króna,
ef miðað er við áætlanir um afkomu útgerðarinnar og úthlutaðar
veiðiheimildir á fiskveiðiárinu 2001 til 2002.
Gjaldið var lagt á í fyrsta sinn 1. september 2004. Til grundvallar
veiðigjaldinu skal leggja aflaverðmæti miðað við tímabil sem hefst
1. maí næstliðið ár og lýkur 30. apríl. Frá aflaverðmætinu skal
draga reiknaðan olíukostnað, reiknaðan annan rekstrarkostnað og
reiknaðan launakostnað á sama tímabili.
Auðlindagjald komandi fiskveiðiárs skal síðan reiknað sem 9,5% af
niðurstöðutölu í krónum á þorskígildiskíló. Fiskistofa skal
innheimta veiðigjald í þremur jöfnum greiðslum ár hvert, 1.
september, 1. janúar og 1. maí. Gjaldið er ekki afturkræft þótt
veiðiheimildir séu ekki nýttar.
Gjaldið sem sjávarútvegsráðherra ákvað að innheimt yrði
þann 1. september sl. nam 1,99 kr. á hvert þorskígildiskíló
úthlutaðra veiðiheimilda eða landaðs afla einstakra tegunda. Gert
er ráð fyrir að gjaldið skili ríkissjóði um 935 m.kr. á
fiskveiðiárinu 2004/2005 en myndi skila um 1.475 m.kr., væri
gjaldið komið að fullu til framkvæmda.
Á vef sjávarútvegsráðuneytisins má finna nánari
upplýsingar um álagningu veiðigjaldsins.
Auðlindagjaldið, eða veiðigjald eins og það heitir í lögunum, kemur
misjafnlega niður á fyrirtæki og landssvæði. Gjaldið kemur þó
harðast niður á fyrirtækjum á landsbyggðinni, þar sem flest
útgerðarfyrirtækin eru, enda hefur gjaldið verið nefnt
"landsbyggðaskattur" Sjá má skiptingu þess eftir
sveitarfélögum á töflu á síðunni sem heitir "Auðlindagjald og
sveitarfélög".
Hagfræðistofnun Háskóla Íslands vann að beiðni LÍÚ skýrslu um áhrif
auðlindagjalds og samband gjaldsins og skatttekna ríkisins. Megin
niðurstaða Hagfræðistofnunar er sú að neikvæð áhrif auðlindagjalds
á eignir landsmanna og þá einkum á landsframleiðslu, geta leitt til
þess að tekjuaukning hins opinbera af álagningu auðlindagjalds
verði engin eða jafnvel neikvæð.
Sjá skýrslu Hagfræðistofnunar.
