Ályktun stjórnar LÍÚ um ESB
Afstaða stjórnar LÍÚ til aðildar Íslands að Evrópusambandinu
Sjávarútvegurinn er mikilvægasti útflutningsatvinnuvegur Íslendinga. Útflutningsverðmæti sjávarafurða á síðasta ári var 122 milljarðar króna sem er um 62% af verðmæti vöruútflutnings landsmanna. Hagsæld hér á landi byggist að stærstum hluta á því að fiskimiðin séu nýtt af Íslendingum af hagsýni og á sjálfbæran hátt. Það kemur ekki til álita að aðrir en Íslendingar sjálfir fari með forræði fiskimiðanna enda er hér um að ræða mikilvægasta þáttinn í efnahagslegu sjálfstæði þjóðarinnar.
Með samningnum um Evrópska efnahagssvæðið höfum við Íslendingar tryggt viðskiptahagsmuni okkar gagnvart Evrópusambandinu í öllum meginatriðum. Við stækkun ESB til austurs þarf að tryggja viðskiptakjör Íslands til framtíðar.
Við inngöngu í Evrópusambandið yrðu Íslendingar að taka upp hina sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB og þannig að beygja sig undir hið yfirþjóðlega vald í Brussel varðandi ákvarðanir um sjávarútvegsmál. Hin sameiginlega sjávarútvegsstefna ESB tekur til allrar starfsemi sem lýtur að fiskveiðum og markaðssetningu fiskafurða. Hún felur það í sér að ráðherraráð ESB mótar sjávarútvegsstefnuna og tekur allar meiriháttar ákvarðanir í sjávarútvegsmálum, þ.m.t. um leyfilegan hámarksafla. Frá stefnunni hafa ekki fengist undanþágur sem máli skipta. Framkvæmd sjávarútvegsstefnu ESB er í miklum ólestri. Sjávarútvegurinn er stórlega ríkisstyrktur og flestir fiskistofnar á yfirráðasvæði sambandsins eru ofveiddir og í hættu. Engin trygging er fyrir því að reglan um hlutfallslegan stöðugleika haldi til frambúðar og því gæti veiðiheimildum Íslands verið úthlutað til annarra ríkja ESB í framtíðinni.
Með aðild Íslands að ESB gætu útlendingar eignast meirihluta í íslenskum sjávarútvegsfyrirtækjum. Vegna mikilvægis sjávarútvegsins fyrir Íslendinga er rétt að íslensk sjávarútvegsfyrirtæki séu að meirihluta í eigu Íslendinga. Barátta Íslendinga fyrir fullum yfirráðum yfir fiskimiðunum hefur verið stór hluti sjálfstæðisbaráttunnar sem m.a. fólst í þeim miklu átökum sem áttu sér stað í þorskastríðunum. Þeim árangri verður ekki kastað á glæ.
Aðild Íslands að ESB hefði það í för með sér að Íslendingar færu ekki lengur með ákvörðunarvald og samninga við önnur ríki um veiðar úr deilistofnum, þ.e. fiskistofnum er veiðast bæði utan og innan íslenskrar lögsögu. Þar er um að ræða loðnu, karfa, grálúðu, úthafskarfa, norsk-íslenska síld, kolmunna og fleira. Sama gildir um veiðar á fjarlægum miðum svo sem á rækju á Flæmingjagrunni og á þorski, rækju og öðrum tegundum í Barentshafi. Hagsmunir Íslendinga vegna veiða úr þessum stofnum eru mjög miklir. Útflutningsverðmæti afurða úr þeim nam á árinu 2001 um 37 milljörðum króna sem er um 30% af heildarútflutnings-verðmæti sjávarafurða. Framganga ESB í viðræðum um deilistofna hefur verið með þeim hætti að óhætt er að segja að sporin hræða. Ástæða er til að ætla að hlutur Íslands yrði rýr ef sambandið færi með hagsmuni okkar enda hefur það verið afstaða þess í öllum viðræðum að hlutur Íslands sé allt of stór.
Það er útilokað að Íslendingar gangist undir hina sameiginlegu sjávarútvegsstefnu ESB og láti af hendi stjórn og yfirráð fiskimiðanna. Þegar af þeirri ástæðu kemur aðild að ESB ekki til álita.
Fleira en sjávarútvegsmál mælir gegn aðild að Evrópusambandinu. Íslenskt efnahagslíf mótast af íslenskum aðstæðum sem eru oft gjörólíkar því sem gerist í Evrópu. Hér á landi er lögð áhersla á að atvinna sé næg, en í mörgum löndum ESB hefur verið mikið og viðvarandi atvinnuleysi. Sveiflur í veiði á mikilvægum fiskistofnum og verðsveiflur á mörkuðum geta krafist sérstakra aðgerða í efnahagsmálum þjóðarinnar.
Þeir sem aðhyllast aðild að ESB halda því fram að með henni lækki vextir og verð á landbúnaðarafurðum. Háir vextir valda vissulega erfiðleikum, en geta verið nauðsynlegir tímabundið til að hindra ofþenslu. Við vaxtaákvarðanir er mikilvægt að Seðlabanki Íslands bregðist skjótt við breyttum aðstæðum.
Með sama hætti er það sú ákvörðun íslenskra stjórnvalda að verja innlendan landbúnað sem leiðir til hás verðs á landbúnaðarvörum. Aðild að ESB er ekki skilyrði þess að innflutningshöftum og verndarstefnu í landbúnaði verði aflétt. Þar dugar ákvörðun íslenskra stjórnvalda.
Því hefur verið haldið fram af þeim sem vilja aðild að ESB að með henni yrði stjórn efnahagsmála um margt betri. Innganga í ESB leiðir ekki til þess að mikil skuldasöfnun fyrirtækja og heimila minnki. Þvert á móti væri það varhugavert fyrir okkur Íslendinga að leggja út í miklar breytingar og tilraunastarfsemi með efnahagskerfi okkar við núverandi aðstæður. Ísland yrði auk þess að greiða háar fjárhæðir í sameiginlega sjóði ESB, fé sem er betur varið til uppbyggingar hér á landi.
Reykjavík 18. apríl 2002.
