Aðalfundur 2004

Ræða formanns Landssambands íslenskra útvegsmanna, Björgólfs Jóhannssonar, á aðalfundi 28. október 2004.

 Góðir fundarmenn.

Rekstrarumhverfi atvinnulífsins hefur verið nokkuð gott á undanförnum árum. Aukið frjálsræði í viðskiptum hefur að skila sér í öflugri fyrirtækjum. Verðmæti fyrirtækja í mörgum atvinnugreinum hefur aukist gríðarlega. Sjávarútvegur hefur ekki fylgt með í þessari þróun og má segja að þeirri atvinnugrein hafi verið hafnað á hlutabréfamarkaði. Þetta kemur berlega í ljós þegar horft er til þess að aðeins tvö sjávarútvegsfyrirtæki eru virk á þessum markaði þótt fleiri félög séu þar skráð. Hækkanir á hlutabréfamarkaði hafa ekki haft áhrif á verð hlutabréfa þessara tveggja félaga svo neinu nemi. Hvað veldur er ekki gott að segja til um.  Getur verið að óvissa um framtíð sjávarútvegsins ráði þar einhverju? Ljóst má þó vera að tal ýmissa stjórnmálamanna um sjávarútveginn hefur ekki hjálpað til, nema síður sé.

Efnahagsástand á Íslandi hefur verið í góðu jafnvægi á árinu. Við lítum uppbyggingu stóriðju, sem nú stendur yfir, jákvæðum augum. Hún gæti þó raskað því jafnvægi sem ríkt hefur í efnahagslífinu, að minnsta kosti í skamman tíma. Þegar stóriðjuáformunum var hrint í framkvæmd var ljóst að grípa yrði til aðhalds í ríkisfjármálum. Slíkar framkvæmdir koma ekki til með að skila þjóðarbúinu miklu ef efnahagslífið fer úr skorðum. Þannig gætu útflutningsgreinarnar átt enn frekar undir högg að sækja verði ekki farið varlega í sakir, meðal annars vegna áhrifa á gengi krónunnar.

Þann 1. september síðastliðinn var í fyrsta sinn innheimt svokallað veiðigjald. Hér er um gríðarlega auknar álögur á greinina að ræða. Mér finnst rétt að taka fram að við vorum búnir að greiða niður allar skuldbindingar Þróunarsjóðs sjávarútvegsins, en þróunarsjóðsgjaldið féll niður frá sama tíma. Í veiðigjaldinu felst gróf mismunun milli atvinnugreina sem nýta sameiginlegar auðlindir. Nú er ekki vilji minn að auka álögur á aðra en við verðum að gera kröfur um að jafnræði ríki í þessum efnum sem öðrum. Ég er reyndar þeirrar skoðunar að veiðigjald eigi að fella niður. Ástæðan er einföld, rökin fyrir álagningunni voru aukin sátt um sjávarútveginn. Hefur hún orðið? Þá var talað um að almenningi bæri sýnileg hlutdeild í þeim umframarði, auðlindarentu, sem nýting fiskveiðiauðlindarinnar skapar, svo vísað sé í skýrslu svokallaðrar auðlindanefndar. Hvar er þessi umframarður? Við höfum ekki orðið varir við hann. Við höfum dæmi um hið gagnstæða til dæmis í rækjuveiðum þar sem umtalsverður taprekstur hefur verið vegna breyttra ytri aðstæðna. Gjaldið er samt innheimt.

Samhliða þessu hefur innheimta ýmissa gjalda stóraukist og tala sumir um holskeflu í því sambandi.  Ég hef stundum nefnt svokallað aðfangaeftirlit sem dæmi. Þar er um að ræða álögur á mjöl- og lýsisafurðir. Markmiðið er óljóst, framleiðendur hafa ekki beðið um þjónustuna, kaupendur hafa ekki beðið um þjónustuna og því er spurt fyrir hvern er verið að vinna? Það eina sem við sjáum er fólk í geimbúningum og tugmilljóna króna reikningar. Klæðnaðurinn er ef til vill lýsandi fyrir fjarstæðuna í þessu efni því þessi fáránleiki hlýtur að hafa verið hannaður fyrir starfsemi á annarri plánetu.

Hækkun á verði olíu á heimsmarkaði er mikið áhyggjuefni útvegsmanna og hefur hún haft mikil og vaxandi áhrif á rekstrarafkomu sjávarútvegsins á þessu ári. Ekki hefur komið skýrt fram hvað veldur þessum miklu hækkunum, en þó má sjá að ýmislegt hefur áhrif á markaðsverðið, svo sem fellibyljir í Mexíkóflóa og ástandið í Írak og Nígeríu. Einnig er ljóst að aukin eftirspurn er vegna uppgangs í Kína. Þessi þróun á olíuverði hlýtur að ýta undir það að fundnir verði aðrir orkugjafar fyrir stórnotendur. Ekki er líklegt að orkufrekar veiðar gangi til lengdar við þessar aðstæður. Því miður virðist ekkert vera í spilunum sem lækkar olíuverð og því mikilvægt að allar mögulegar ráðstafanir séu gerðar til lækkunar á þessum stóra kostnaðarlið útgerðarinnar. Hækkun á olíureikningi útgerðarinnar síðustu tólf mánuði nemur hvorki meira né minna en rúmum 2,5 milljörðum króna á ársgrundvelli.

Á síðasta aðalfundi var rætt um nýja samkeppni frá Kína, sem sumir hafa kallað ógn við íslenskan sjávarútveg. Sjávarútvegurinn hefur brugðist mjög við þessum breytingum og sýnir svo ekki verður um villst að sveigjanleiki og áræðni til breytinga eru mikil. Ljóst má þó vera að samkeppni við lönd sem byggja framleiðslu sína á ódýru vinnuafli verður alltaf ójöfn og líkleg til að enda aðeins á einn veg. Við hljótum að bregðast við með aukinni hagræðingu, bæði til sjós og lands.

Vistkerfi og hafrannsóknir
Hækkandi sjávarhita og auknu streymi hlýsjávar norður fyrir land fylgja miklar breytingar á útbreiðslu fiskistofna. Þannig virðist loðnan hafa haldið sig norðar og vestar en áður, ýsu er að finna úti fyrir öllu Norðurlandi og karfi er farinn að veiðast vestur á Hala. Þessar breytingar á hitafari og útbreiðslu fiskistofna hafa óhjákvæmilega í för með sér ýmsar breytingar í vistkerfinu, sumar hagstæðar en aðrar fremur óhagstæðar fyrir nytjastofna. Hagstætt verður að telja að uppeldissvæði ýsu hefur stækkað stórum og á það eflaust sinn þátt í stækkun ýsustofnsins undanfarið. Óhagstætt er hins vegar að breytt útbreiðsla loðnu virðist hafa leitt af sér minnkað aðgengi þorsks að loðnu til átu og hefur meðalþyngd þorsks eftir aldri lækkað nokkuð af þessum sökum.

Þessar miklu og víðtæku breytingar á aðstæðum í vistkerfinu hafa þegar leitt af sér ýmsar breytingar hvað varðar veiðisvæði og útgerðarmynstur og er ástæða til að ætla að framhald verði á. Mikil þörf er á samsvarandi breytingum í hafrannsóknum þannig að vísindamenn okkar geti skráð og skilið atburðarásina í vistkerfum sjávar. Í þessu sambandi er það mikið áhyggjuefni hversu lítið svigrúm Hafrannsóknastofnunin virðist hafa til að aðlaga rannsóknir sínar nýjum og breyttum aðstæðum, auka þær og efla. Nýtt og glæsilegt rannsóknaskip stofnunarinnar er ýmist í verkefnum fyrir aðra eða bundið við bryggju í Reykjavík langtímum saman. Hér er vissulega þörf á að taka til hendinni.

Sérstök þörf er á auknum skilningi á vistfræði loðnustofnsins, en sá stofn gegnir lykilhlutverki í fæðuvef helstu nytjastofna á Íslandsmiðum. Göngur loðnu norður á bóginn að sumarlagi til fæðuöflunar, út fyrir íslenska hafsvæðið og í annað vistkerfi, og flutningur orkunnar inn á Íslandsmið, skiptir sköpum fyrir vöxt og viðgang nytjastofna á Íslandsmiðum. Við þær breyttu aðstæður sem nú ríkja er knýjandi þörf á að efla skilning á þessum göngum með nýjum og auknum rannsóknum.

Þess sjást nú ýmis merki að þorskstofninn sé að taka við sér aftur, eftir lægð sem orsakaðist að stórum hluta af ofmati á stofnstærð og þar af leiðandi of mikilli veiði undir lok síðustu aldar. Í stofninn hafa bæst þokkalegir árgangar áranna 1997 til 2000 og því hefur veiðst vel af ókynþroska fiski í botnvörpu og á línu víða við landið. Að vísu verður að búast við nokkru bakslagi í stofnvöxtinn á næsta ári, en þá bætist í stofninn afspyrnu lélegur árgangur ársins 2001. Árið þar á eftir er síðan von á þokkalegum árgangi í stofninn samkvæmt rallmælingum. 

Helsta áhyggjuefnið hvað þorskstofninn varðar er hversu lítið er af eldri hrygningarfiski í stofninum, en sýnt hefur verið fram á með rannsóknum að stærri og eldri hrygnur gegna mikilvægu hlutverki í framleiðslu sterkra nýliðunarárganga. Þannig er uppistaðan í veiðistofni og afla, fiskur á aldrinum fjögurra til sjö ára og lítið er af þorski eldri en það. Er þetta afar frábrugðið því sem var langt fram eftir 20. öldinni þegar hver árgangur hrygndi og gaf af sér góðan afla í meira en áratug. Meginorsök þessarar skekktu aldurssamsetningar stofnsins er mikil sókn og þá einkum í ókynþroska fisk. Þegar þar að auki er haft í huga að þorskárgangar auka að jafnaði heildarþyngd sína til sjö ára aldurs er ljóst að hafa mætti mikinn ábata af því að draga úr sókn í smáfisk.

Stofnar ýsu og ufsa hafa eflst verulega að undanförnu, einkum vegna góðrar nýliðunar, og eru þess engin merki sjáanleg að lát verði á. Við þessar aðstæður er helsta viðfangsefnið að tryggja viðunandi verð fyrir aflann þrátt fyrir mikið framboð.

Sterkar vísbendingar eru um að grálúðustofninn sé í djúpri lægð um þessar mundir.  Þannig hefur afli á sóknareiningu minnkað verulega undanfarin þrjú ár, bæði í veiðum og stofnmælingum.  Heildarafli grálúðu á útbreiðslusvæði stofnsins við Ísland, Grænland og Færeyjar hefur verið verulega umfram ráðgjöf vísindamanna um langt árabil.  Ekki hefur tekist samkomulag milli ríkja um skiptingu veiðiréttar.  Þetta er mikið áhyggjuefni og horfur eru ekki góðar fyrir framtíðina.

Norsk-íslensk síld
Samningar hafa ekki náðst um skiptingu norsk-íslenska síldarstofnsins á þessu ári. Norðmenn gera kröfur um að skerða hlut okkar verulega. Að sjálfsögðu geta Íslendingar ekki fallist á slíkar kröfur. Norðmenn gripu til þess ráðs að loka einhliða fyrir veiðum á Svalbarðasvæðinu en gáfu síðan eftir, þannig að Ísland, Færeyjar, Rússland og Evrópusambandið gátu veitt á svæðinu allt að áttatíu þúsund tonnum. Við höfðum ákveðið að halda skipum til veiða á svæðinu eftir að þessu aflamagni hafði verið náð. Á þetta reyndi þó ekki þar sem Ríkisstjórn Íslands ákvað að hefja undirbúning þess að reka mál gegn Norðmönnum fyrir Alþjóðadómstólnum í Haag.

Hvalveiðar
Landssamband íslenskra útvegsmanna hefur fagnað því að vísindaveiðar á hval séu hafnar. Mikilvægt er að hvalveiðar í atvinnuskyni hefjist eins fljótt og auðið er. Andstæðingar hvalveiða hafa haldið því fram að hagsmunum Íslendinga sé betur borgið án hvalveiða og að verið sé að taka minni hagsmuni fram yfir meiri með hvalveiðum. Þetta er að sjálfsögðu rangt enda hefur mikil fjölgun hvala í hafinu kringum landið, mjög neikvæð áhrif á afrakstur nytjastofna. Það er nauðsynlegt fyrir Íslendinga, að nýta á eðlilegan hátt allt sem hafið hefur uppá að bjóða. Að sjálfsögðu þarf að gæta þess að veiðarnar verði sjálfbærar.

Aflareglunefndin
Nefnd á vegum sjávarútvegsráðherra hefur lagt mat á reynsluna af núgildandi aflareglu í þorskveiðum og skilað tillögum að breytingum.  Nefndin leggur til að veiðihlutfall verði lækkað úr 25% í 22% og að leiðrétt verði vegna viðvarandi ofmats Hafrannsóknastofnunarinnar á stærð þorskstofnsins og vegna umframafla smábátanna, sem nú hefur reyndar skilað þeim auknum veiðirétti á okkar kostnað.  Þar að auki leggur nefndin til að útreikningur á viðmiðunarstofni og jöfnun á sveiflum verði með öðru sniði en nú er, og eru bæði þessi atriði líkleg til að leiða af sér minni veiðar til skamms tíma. Við munum heyra meira um þessar tillögur hér á fundinum seinna í dag.

Full ástæða er til að hlusta á þessar tillögur af athygli.  Við höfum ávallt verið talsmenn ábyrgra fiskveiða og verðum það áfram. Því er ekki að leyna að erfitt gæti reynst að hrinda þessum tillögum í framkvæmd við núverandi aðstæður. Tillögurnar ganga út á það að draga úr sókninni, og þar með að fórna afla í skamman tíma, í því skyni að stofninn megi eflast og skila auknum afla og betri afkomu til lengri tíma litið.  Almennt eru slíkar ráðstafanir skynsamlegar, ef vel er á málum haldið.  Þetta er kjarni ábyrgra fiskveiða.

Því má þó ekki gleyma, að við höfum áður fært slíkar fórnir. Því er eðlilegt að horft sé til reynslunnar og spurt að hve miklu leyti þessar fórnir hafi skilað þeim árangri sem að var stefnt og að hve miklu leyti þær hafi orðið til þess eins að auka svigrúm stjórnmálamanna til að færa öðrum aukinn veiðirétt. Að hve miklu leyti hefur sóknarminnkun okkar leitt til aukinnar sóknar annarra, á okkar kostnað, á kostnað þorskstofnsins, og á kostnað þjóðarbúsins og lífskjara í landinu? 

Til þess að efling þorskstofnsins með aflareglu geti skilað árangri þarf að ríkja traust og samstarf á milli stjórnmálamanna og atvinnugreinarinnar og allir verða að vinna saman að settu marki.  Ég skora á stjórnmálamenn að sýna sig verðuga slíks trausts.

Mörk karfastofna
Djúpkarfi við landgrunnsbrúnina hefur verið nýttur um langt árabil.  Í upphafi 9. áratugar síðustu aldar fannst annar stofn sömu tegundar, svokallaður úthafskarfi, á minna dýpi í úthafinu suðvestur af landinu.

Um og eftir 1994 kom í ljós að á meira dýpi, neðan við úthafskarfann innan og utan íslenskrar fiskveiðilögsögu, er stærri karfi sömu tegundar. Hafa karfaveiðar á úthafsveiðisvæðinu í auknum mæli beinst að þessum stærri og verðmætari karfa.  Fljótlega kom fram sú skoðun að þessi karfi væri ekkert annað en djúpkarfi, enda væri hann alveg eins og sá karfi sem veiddist innan íslenskrar lögsögu við landgrunnsbrúnina.

Á sama tíma og veiðar á djúpkarfa í úthafinu jukust varð vart mikils samdráttar í djúpkarfaafla við landgrunnsbrúnina.  Útvegsmenn sem veiða djúpkarfa við landgrunnsbrúnina hafa um árabil viljað kenna auknum djúpkarfaveiðum í úthafinu um þennan samdrátt og talið að veiðar á báðum svæðum byggist á sama stofni djúpkarfa.

Í aðdraganda síðasta aðalfundar kom skýrt fram í máli sérfræðinga Hafrannsóknastofnunarinnar að þeir teldu sig nú hafa gögn, bæði niðurstöður íslenskra og erlendra erfðarannsókna og upplýsingar um göngumynstur, sem sýndu fram á að um einn og sama djúpkarfastofn væri að ræða á báðum svæðum.  Af þessu var talið ljóst að endurskoða þyrfti reglur um karfaveiðar og veiðirétt, bæði innan íslenskrar lögsögu og utan. 

Í ljósi þessara stöðu skipaði síðasti aðalfundur fimm manna starfshóp til að gera tillögur um skiptingu aflaheimilda í karfa. Starfshópurinn skilaði skýrslu til stjórnar samtakanna í mars 2004.  Meirihluti starfshópsins stóð að tillögu um breytt fyrirkomulag réttar til veiða úr karfastofnum og varð niðurstaða stjórnar sú að styðja þá tillögu. Var þeirri niðurstöðu strax komið á framfæri við sjávarútvegsráðherra.

Eftir því sem leið á árið 2004 og unnið var úr fleiri sýnum fjölgaði erfðagreiningum sem gátu bent til þess að ekki væri um einn og sama djúpkarfastofninn að ræða á öllu svæðinu.  Þetta þýðir ekki að sú niðurstaða liggi fyrir að um tvo stofna djúpkarfa sé að ræða heldur aðeins að ekki er hægt á þessu stigi að skera úr um hvort um er að ræða einn stofn eða tvo.  Þessi staða málsins er mjög bagaleg og hefur því miður ekki orðið til þess að auka traust á störfum Hafrannsóknastofnunarinnar. Afar mikilvægt er að fá það upplýst sem fyrst hvar mörk milli karfastofna liggja og síðan að ná milliríkjasamningum um veiðirétt þannig að komið verði í veg fyrir alvarlega ofveiði á karfa á svæðinu.  Starfshópur samtakanna mun halda áfram störfum og fylgja þessu máli eftir þangað til niðurstaða fæst.

Breyting á lögum um stjórn fiskveiða
Liðins starfsárs verður minnst sem árs átaka um fiskveiðistjórnunarkerfið. Hér er ég að tala um línuívilnun og sóknardagabáta.

Sjávarútvegsráðherra ákvað í byrjun síðasta vetrar að taka upp svokallaða línuívilnun sem var síðan samþykkt á Alþingi. Með þessu varð veruleg tilfærsla á veiðiheimildum í þorski, ýsu og steinbít. Tilfærslan í þorski varð hvorki meiri né minni en 3.375 tonn sem er jafn mikið og allur þorskkvóti Bolvíkinga. Ég tel þessar aðgerðir undarlegar, sérstaklega í því ljósi að þeim mun ætlað að bæta atvinnuástand á landsbyggðinni. Hvað steinbítinn varðar er ljóst að þar er tekið frá útgerðum á sama svæði og aðgerðin verður eingöngu til þess að færa frá einni útgerð til annarrar, færa tekjumöguleika frá einum sjómanni til annars. Því verður ekki séð hverju línuívilnunin skilar fyrir landsbyggðina. Það er vilji okkar að öllum sértækum aðgerðum verði hætt, hverju nafni sem þær nefnast og þannig sitji allir við sama borð sem útgerð stunda. Ég skora á sjávarútvegsráðherra að beita sér fyrir því.

Tekið var upp nýtt fyrirkomulag við stjórnun veiða svokallaðra sóknardagabáta á árinu. Kvóti aflamarksskipa, aðallega í þorski, var skertur umtalsvert. Sumir telja sanngjarnt að taka aflaheimildir af svokallaðri stórútgerð og færa til þeirra sem segjast minna mega sín. Með þessari aðgerð var meðal annars tekinn kvóti af tveggja tonna bátum með þrjátíu hestafla vélar og hann færður á sex tonna báta með fjögur hundruð hestafla vélar.

Landssamband íslenskra útvegsmanna vill sjá stöðugleika í fiskveiðistjórnuninni. Sífelldar breytingar með sértækum aðgerðum grafa undan henni. Að mínu viti er það hagur þjóðarinnar að núverandi fyrirkomulag verði fest í sessi og það sé skylda allra aðila sem að málum koma að vinna að því.  Verkefni sjávarútvegsins er að skila sem mestum verðmætum í þjóðarbúið.  Til að tryggja sem best að svo verði er þörf á áframhaldandi tækniframförum í veiðum og vinnslu sem miða að því að auka ferskleika og gæði.  Einnig þarf að leggja áherslu á markaðssetningu og ímynd á markaði, sem byggist á afhendingaröryggi og gæðum.  Til þess að koma þessu öllu í verk þarf fjármagn. Til þess að fjármagn fáist þarf að vera unnt að gera áætlanir sem góðar líkur eru á að standist.  Til þess að áætlanir geti staðist þarf að ríkja stöðugleiki í fiskveiðistjórnun sem byggir á almennum leikreglum en ekki á endalausu krukki og pottum og tilfærslum milli veiðigreina eins og verið hefur til þessa.  Séu menn fylgjandi aukinni verðmætasköpun fyrir þjóðarbúið hljóta þeir því einnig að vera fylgjandi stöðugleika í fiskveiðistjórnun.

Kjaramál
Um síðustu áramót rann út gildistími gerðardóms frá árinu 2001. Kjarasamningur við vélstjóra gildir hins vegar til ársloka 2005. Samningamenn okkar hafa unnið af heilum hug að því að ná kjarasamningi við undirmenn og skipstjórnarmenn, undir verkstjórn ríkissáttasemjara. Tekist er á um grundvallaratriði sem skipta útgerðina miklu máli. Við höfum lagt áherslu á möguleika til hagræðingar. Ávinningi af hagræðingunni verði skipt á milli útgerðar og sjómanna þannig að báðir hafi hag af. Við getum rétt ímyndað okkur hvar fiskvinnslan væri stödd ef ekki hefði verið einhugur um að hagræðingar væri þörf í aukinni samkeppni. Ég tel því allar forsendur til þess að samningar náist.

Svokallað Sólbaksmál hefur verið fyrirferðarmikið í fjölmiðlum á undanförnum vikum. Landssamband íslenskra útvegsmanna er ekki aðili að því deilumáli þar sem Sólbakur ehf. er ekki aðili að samtökunum. Mér hefur fundist gæta ákveðins misskilnings um að með því að standa utan Landssambands íslenskra útvegsmanna geti aðilar gert ráðningarsamninga með öðrum hætti en þeir sem eru í samtökunum. Þetta er rangt. Það verða allir atvinnurekendur að uppfylla að lágmarki ákvæði laga og kjarasamninga. Það er ekki að ástæðulausu að þessi stóri og glæsilegi hópur er hér saman kominn. Saman erum við sterkari en hver í sínu horni.

Evrópumálin
Evrópumálin hafa verið í umræðunni á starfsárinu eins og raunar undanfarin ár. Umsókn um aðild að Evrópusambandinu er ekki fýsilegur kostur ef það þýðir að við þurfum að gangast undir sameiginlega fiskveiðistefnu þess.

Á þessu ári hefur Landssamband íslenskra útvegsmanna tekið þátt í vinnu starfshóps á vegum utanríkisráðuneytis, sjávarútvegsráðuneytis og hagsmunasamtaka í íslenskum sjávarútvegi, þar sem sjávarútvegsmál Evrópusambandsins voru brotin til mergjar. Í skýrslu starfshópsins segir meðal annars:

“Sjávarútvegur er mikilvægasti útflutningsatvinnuvegur Íslendinga. Af þessum ástæðum telja íslensk stjórnvöld að ekki komi til mála að aðrir en Íslendingar sjálfir fari með forræði fiskistofnanna og samninga um veiðar úr þeim við önnur ríki, enda hefur nýting fiskveiðiauðlindarinnar verið og er einn mikilvægasti þátturinn í efnahagslegu sjálfstæði þjóðarinnar. Íslensk stjórnvöld hafa lagt á það áherslu að ráðandi hlutur í íslenskum sjávarútvegsfyrirtækjum sé í eigu Íslendinga enda talið að með því móti nýtist arður af fiskveiðiauðlindinni íslensku þjóðinni betur en ella.” Í þessum orðum má segja að felist kjarninn í stefnu Landssambands íslenskra útvegsmanna í Evrópusambandsmálinu.

Samtök iðnaðarins eru þau samtök atvinnurekenda sem ákafast berjast fyrir aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu. Við því er ekkert að segja, þau samtök hafa fullan rétt á því að hafa þá skoðun. Það er hins vegar hvimleitt að þurfa sífellt að hlusta á talsmenn samtakanna hnjóða í sjávarútveginn, gjarnan með það að markmiði að gera lítið úr vægi hans.

Nú veit ég ekki nákvæmlega hvað það er sem veldur þessari andúð talsmanna iðnaðarins á sjávarútvegi, því í mínum huga væri miklu nær fyrir atvinnurekendur að snúa bökum saman, í stað þess að ein atvinnugrein reyni að kroppa augun úr annarri.

Það hefur einnig verið stefna okkar að ekki sé ástæða til að rýmka heimildir til fjárfestinga erlendra aðila í sjávarútvegi á Íslandi enda er sú heimild í dag allt að 49,9% eignarhlut í einstökum sjávarútvegsfyrirtækjum. Það er ekkert í spilunum núna sem hefur breytt þessari afstöðu nema síður sé. Áhugi innlendra fjárfesta á íslenskum sjávarútvegsfyrirtækjum hefur ekki verið mikill sem getur tengst óvissu eins og ég sagði áðan, en einnig því að arðsemi sé ekki næg. Það að sjávarútvegsfyrirtæki séu nú að hverfa af hlutabréfamarkaði hefur klárlega þau áhrif að rök fyrir rýmkun á þessum heimildum hafa veikst. Það væru þá ekki arðsemissjónarmið sem réðu ferð ef erlendir aðilar kæmu að borðinu nú. Það hlýtur að vera eðlilegt að vinna heimavinnuna þannig að fyrirtækin verði aftur áhugaverð og í framhaldinu má taka þá umræðu hvort heimila eigi beina fjárfestingu enda verði tryggt að ekki verði um að ræða ráðandi eignarhlut. Við skulum þó fara varlega í þessum efnum.

Góðir fundarmenn. Ég hef lýst áhyggjum okkar útvegsmanna vegna sífelldra breytinga á lögum um stjórn fiskveiða. Það sem við óskum eftir er að hafa skýrar línur til langs tíma og fá þannig frið til að sinna skyldum okkar. Við skulum ekki gleyma því að sjávarútvegurinn er grundvöllurinn að hagsæld í landinu. Því er mikilvægt að sátt myndist um sjávarútveginn og hann fái þann pólitíska stuðning sem hann þarf, en skortir. Það er mál til komið að slíðra sverðin og setja hagsmuni atvinnugreinarinnar og þar með þjóðarinnar í fyrirrúm.

Ég vil þakka starfsfólki og stjórnarmönnum Landssambands íslenskra útvegsmanna fyrir vel unnin störf og gott samstarf á starfsárinu.

Ég segi þennan 65. aðalfund Landssambands íslenskra útvegsmanna settan.