Fréttir

Hin frægu orð Galileo Galilei Hún snýst nú samt komu í huga mér þegar ég las Staksteina Morgunblaðsins 11. mars sl.  Þar veittist blaðið að Valgerði Sverrisdóttur iðnaðar- og viðskiptaráðherra á afar smekklausan hátt.

Ástæðan var sú að ráðherrann reifaði möguleika á að við Íslendingar tækjum upp evru eða tengdum gengi krónunnar við gengi evrunnar. Að mati Valgerðar eru fjórir kostir í stöðunni:

1.     Að Ísland gerist aðili að Evrópusambandinu.

2.     Að Ísland gerist fullgildur aðili að Efnahags- og myntbandalagi Evrópu (EMU) án aðildar að ESB

3.     Að Ísland semji sérstaklega um upptöku evrunnar án fullrar aðildar að EMU eða ESB.

4.     Að Ísland tengi gengi krónunnar við gengi evrunnar.

Íslensk fyrirtæki í sjávarútvegi, ferðaþjónustu og iðnaði, hafa liðið fyrir allt of sterkt gengi krónunnar.  Þá hafa miklar sveiflur í gengi krónunnar á undanförnum árum gert fyrirtækjunum erfitt fyrir. 

Helstu rökin fyrir því að við höldum sjálfstæðum gjaldmiðli eru þau að ella misstum við mikilvægt hagstjórnartæki.  Það geti verið afar slæmt enda geti hagsveiflan hér verið allt önnur en á evrusvæðinu.  Þegar stjórnvöld ákveða stærstu framkvæmdir Íslandssögunnar án þess að grípa til nauðsynlegra mótvægisaðgerða; gera breytingar á húsnæðislánakerfinu með þeim fyrirsjáanlegu afleiðingum að þensla eykst mikið; hækka stýrivexti sem virkar aðeins á lítinn hluta markaðarins en leiðir til spákaupmennsku með gríðarlegri útgáfu útlendinga á skuldabréfum í íslenskum krónum, sem hefur ekkert með íslenskt efnahagslíf eða íslenska hagsveiflu að gera, en styrkir krónuna úr hófi og leiðir til aukinnar neyslu, enn meiri þenslu og stórfellds viðskiptahalla; þá er eðlilegt að velta öllum möguleikum fyrir sér.

Stjórnendur og eigendur vel rekinna fyrirtækja sem sjá eigið fé þeirra brenna upp, þurfa að segja upp fólki, draga úr starfsemi, flytja hana úr landi, eða sjá í versta falli fram á gjaldþrot, lifa einfaldlega í öðrum heimi en þeir sem segja að allt sé í himnalagi.

Þessir aðilar fagna því að iðnaðar- og viðskiptaráðherra vill skoða alla möguleika.  Ég hvet ráðherrann til bæta við fimmta möguleikanum sem er að taka upp evru einhliða án samninga við Evrópusambandið.  Það er ekkert sem stendur í vegi fyrir því sýnist okkur það skynsamlegt. Við eigum þær evrur sem við þurfum m.a.s. til.  Þó að ýmsir tali um að það sé ekki trúverðugur kostur þar sem alltaf sé möguleiki á að snúa til baka, þá er trúverðugleiki krónunnar, sem líka má leggja af, minni.  Það er öllum ljóst að það að taka upp evru er ekki lausn á öllum okkar vanda.  Það eru sveiflur milli gengis evrunnar og annarra mynta sem við seljum í og vaxtaákvörðunartækið getur verið mikilvægt ef því er rétt beitt með öðrum hagstjórnartækjum. 

Við eigum ekki að kippa okkur upp við skæting Staksteina Morgunblaðsins í þessu máli heldur feta slóð þess manns sem oft er nefndur faðir vísindanna og skoða alla möguleika fordómalaust og með opnum huga.