Kauptrygging í jólafríi
Dómur sem varðar kauptryggingu í jólafríi
HRD 129/2002, kveðinn upp 10. október 2002.
G var ráðinn á skipið Húnaröst frá september til loka árs 1999 en S gerði skipið út til síldveiða frá Höfn í Hornafirði. Áður en ráðningartíma G lauk var skipinu haldið til Hafnar vegna jólafrís í samræmi við ákvæði gildandi kjarasamnings. Í tengslum við þetta var G skráður af skipinu 18. desember 1999. Óumdeilt var að aflaverðmæti, sem komið hefði í hlut G fyrir desembermánuð, náði ekki fjárhæð kauptryggingar og greiddi S því G laun miðað við kauptryggingu frá 1. til 20. desember, er jólafrí hófst. G taldi sig hins vegar eiga rétt á að fá laun, sem svari kauptryggingu, til loka mánaðarins, er ráðningartíma hans lauk, auk tengdra greiðslna. Reisti G kröfu sína á ákvæði 2. mgr. 27. gr. sjómannalaga. Talið var að líta bæri til 1. mgr. 27. gr. sömu laga, og lögskýringargagna sem það ákvæði varða, þar sem áréttuð sé sú grundvallarregla vinnuréttar að launþegi eigi ekki rétt til launa nema hann inni af hendi vinnu eða sé reiðubúinn til þess. Samkvæmt þessu geti skipverji, sem skráður hafi verið af skipi án þess að ráðningartíma hans sé lokið, ekki átt rétt til launa í frítíma sínum nema sérstaklega sé samið um það í kjarasamningi eða ráðningarsamningi. Þá varð ekki annað ráðið af ákvæði kjarasamningsins en að miðað væri við það grunnsjónarmið að kauptrygging verði ekki greidd nema fyrir vinnu, sem innt sé af hendi á þeim tíma sem skipverji sé lögskráður, þó þannig að fjárhæð hennar sé reiknuð hlutfallslega miðað við fjölda lögskráningardaga innan kauptryggingartímabils. Samkvæmt þessu gat G ekki notið réttar til kauptryggingar fyrir það tímabil sem deilt var um í málinu. Sama gilti um kröfu stefnda um greiðslu starfsaldursálags og hlífðarfatapeninga. Krafa G um fæðisgreiðslur var tekin til greina.
Dómur Hæstaréttar.
HRD 129/2002, kveðinn upp 10. október 2002.
G var ráðinn á skipið Húnaröst frá september til loka árs 1999 en S gerði skipið út til síldveiða frá Höfn í Hornafirði. Áður en ráðningartíma G lauk var skipinu haldið til Hafnar vegna jólafrís í samræmi við ákvæði gildandi kjarasamnings. Í tengslum við þetta var G skráður af skipinu 18. desember 1999. Óumdeilt var að aflaverðmæti, sem komið hefði í hlut G fyrir desembermánuð, náði ekki fjárhæð kauptryggingar og greiddi S því G laun miðað við kauptryggingu frá 1. til 20. desember, er jólafrí hófst. G taldi sig hins vegar eiga rétt á að fá laun, sem svari kauptryggingu, til loka mánaðarins, er ráðningartíma hans lauk, auk tengdra greiðslna. Reisti G kröfu sína á ákvæði 2. mgr. 27. gr. sjómannalaga. Talið var að líta bæri til 1. mgr. 27. gr. sömu laga, og lögskýringargagna sem það ákvæði varða, þar sem áréttuð sé sú grundvallarregla vinnuréttar að launþegi eigi ekki rétt til launa nema hann inni af hendi vinnu eða sé reiðubúinn til þess. Samkvæmt þessu geti skipverji, sem skráður hafi verið af skipi án þess að ráðningartíma hans sé lokið, ekki átt rétt til launa í frítíma sínum nema sérstaklega sé samið um það í kjarasamningi eða ráðningarsamningi. Þá varð ekki annað ráðið af ákvæði kjarasamningsins en að miðað væri við það grunnsjónarmið að kauptrygging verði ekki greidd nema fyrir vinnu, sem innt sé af hendi á þeim tíma sem skipverji sé lögskráður, þó þannig að fjárhæð hennar sé reiknuð hlutfallslega miðað við fjölda lögskráningardaga innan kauptryggingartímabils. Samkvæmt þessu gat G ekki notið réttar til kauptryggingar fyrir það tímabil sem deilt var um í málinu. Sama gilti um kröfu stefnda um greiðslu starfsaldursálags og hlífðarfatapeninga. Krafa G um fæðisgreiðslur var tekin til greina.
Dómur Hæstaréttar.
